Demir – çelik atmosfer ortamında en hızlı okside olup tahribata uğrayan metallerdir. Bu yüzden çelik yüzeylerin temel olarak atmosfer ile temasından korunması için sıcak galvaniz çinko kaplanır.
SICAK DALDIRMA GALVANİZLEME, erimiş çinko banyosuna daldırılan demir ve çelik malzemelerin yüzeyine çinko ve çinko bileşikleri içeren koruyucu bir kaplama yapma işlemidir. Koruyucu kaplama genellikle birkaç tabakadan meydana gelir. Temel metale yakın olanlar, demir-çinko bileşiklerinden meydana gelmiştir. Üst üste yer alan bu tabakaların en dışında tamamen çinkodan meydana gelen bir tabaka yer alır.
Sıcak daldırma galvanizleme, çinko metali kaplaması uygulanarak demir ve çeliğin havada suda veya toprakta çok değişik korozyona yol açan elemanlara karsı korunmasında kullanılan bir kaplama metodudur. Galvanizlenmiş çeliğin ömrünü galvanizlenmemişe oranla atmosferik şartlara bağlı olarak 50 yılı askın sure uzatır. Çinkonun, çeliği korozyona karsı korumadaki bu özelliği kanıtlanmıştır.
İYİ GALVANİZLEME PROJE AŞAMASINDA BAŞLAR
Hemen hemen her tip demir ve çelik ürünler sıcak daldırma yöntemiyle galvanizlenebilir fakat kullanılan malzemenin kimyasal kompozisyonu, kompozisyonun homojenliği, yüzey durumu gibi değişkenler, başarılı sonuçlar elde edebilmek için en önemli faktörlerdir. Bunlar kaplama kalınlığını, yapısını ve kalitesini doğrudan etkilemektedir.
GALVANİZLENEN MALZEMENİN STANDARTLARA UYGUN OLARAK KAPLANMASINI MALZEMENİN KİMYASAL KOMPOZİSYONU ETKİLER
Sıcak Daldırma Galvaniz yöntemi ile elde edilen kaplamanın kalitesi, fiziksel, mekanik ve kimyasal tüm özellikleri kaplanan ürünün; çelik türüne, yüzey durumuna, ebadı ve kütlesine, tasarımına, imalat yöntemlerine bağlıdır.
SDG yöntemi ile kaplanacak demir çelik ürünlerinin kimyasal kompozisyonlarındaki farklılıklar galvanizleme sonrası istenmeyen farklı görüntülere, kalın kaplamalara ve kaplama kalitesinin standartlara uygunsuzluğuna neden olurlar.
MALZEME SEÇİMİ İÇİN GÖSTERİLECEK ÖZEN KALİTELİ KAPLAMAYI MÜMKÜN KILAR
Standartlarda belirtilen optimum kaplama kalitesi için çeliğin kompozisyonu;
- % Si < 0,04 veya 0,15 < % Si < 0,25
- % C < 0,25
- % P < 0,05
- % Mn < 1,30
- % Si + ( 2,5 % P ) < 0,09
FOSFOR: Yüksek fosfor içeren çelikler kalın ve kırılgan kaplama oluşturur. Bu içeriğe sahip malzemelerin kaplamalarında soyulma görülür.
SİLİSYUM: Çok reaktif bir elementtir. Kalın, gri ve parlak olmayan bir kaplama oluşturur.
MANGAN: Yüksek mangan içeren çelikler, kalın ve darbe dayancı düşük çelikler oluşturur.
KARBON: Yüksek karbon çelikler asit banyosundan hidrojen kaparak hidrojen gevrekliğine (kırılgan yapıya) sebep olur.
GALVANİZLİ OLARAK KULLANILACAK ÇELİKTEKİ SİLİSYUM MİKTARI DEMİR-ÇİNKO ARASINDAKİ REAKSİYONDA EN BELİRLEYİCİ ROLÜ OYNAR.
Demir ve çelik ve malzemenin yapısında bulunan karbon, silisyum (=silikon) benzeri bazı elementlerin kimyasal kompozisyonu, ferröz (demir içeren) metallerin sıcak daldırma galvanizlemeye uygunluğunu belirler ve kaplamanın görünümü ile özelliklerini etkiler.
Bu elementler yapıya olan etkilerini katmanların büyüme hızlarını arttırarak gösterirler. Artan büyüme hızı sonucu oluşan kaplamanın zaman içinde kırılganlığı fazla ve yapışkanlığı daha azdır.
KAYNAKLI PARÇALARDAN OLUŞAN MALZEMELERDE KULLANILAN ÇELİKLERİN GALVANİZLEME ÖNCESİNDE AYNI KALİTEDE OLMASINA ÖZEN GÖSTERİLMELİDİR
Malzeme seçimi için gösterilecek özen kaliteli kaplamayı mümkün kılar fakat farklı kalitelerdeki çelik malzemelerin galvanizlenmesi renk farklılıkları doğurabilmekte, kaplamanın malzeme yüzeyinde homojen olmasını engellemektedir.
Genellikle silisyum değişken varlığı sonucu oluşan yüzeydeki renk farklılıkları galvanizleme kalitesi açısından sorun gibi algılanmaktadır. Oysaki yüzeydeki gri tabaka daha kalın bir kaplama içerdiği için malzemenin korozyon direncini azaltmayıp aksine bu bölgelerde parlak bölgelere nazaran daha uzun ömür sağlar.
SDG SONRASI OLUŞAN ALAŞIM KATMANLARI
İstenilen standartlarda galvaniz kaplamanın kalitesi tasarımcı, imalatçı ve galvanizcinin ortak çalışmasına bağlıdır.
